Circulair industriewater uit gemeentelijk afvalwater

Een consortium van Nederlandse waterbeheerders en technologieorganisaties heeft aangetoond dat geavanceerde zuivering van gemeentelijk afvalwater kan voldoen aan strenge kwaliteitsnormen en kan dienen als betrouwbare bron van industriewater in de Eemsregio. De samenwerking richt zich zowel op het verbeteren van de waterkwaliteit bij lozing als op het beantwoorden van de groeiende industriële watervraag.

Context van de samenwerking
Het REGAIN-project brengt Waterschap Noorderzijlvest, North Water (industrieel waterleverancier en joint venture van Waterbedrijf Groningen en Evides Industriewater), WLN (geaccrediteerd waterlaboratorium) en het Centre of Expertise Watertechnology (CEW, toegepast onderzoeksinstituut) samen. De partners combineren operationele ervaring, expertise in industriële watervoorziening, analytische meetcapaciteit en toegepast onderzoek om gelijktijdige milieu- en industriële uitdagingen in Noord-Nederland aan te pakken.

Rioolwaterzuiveringsinstallaties lozen effluent dat restanten van geneesmiddelen en andere microverontreinigingen kan bevatten. Tegelijkertijd neemt de druk toe op oppervlaktewaterkwaliteit en groeit de vraag naar industriewater, onder meer in het Eemshaven- en Delfzijlgebied. Conventionele zuivering is onvoldoende om toekomstige normen en industriële kwaliteitseisen te halen. Samenwerking was noodzakelijk vanwege de schaal, complexiteit en integratie van technologie, analyse en infrastructuur.

Technische oplossing en rolverdeling
De kern van het project is het evalueren van geavanceerde zuiveringstechnologieën die microverontreinigingen, met name farmaceutische stoffen, uit secundair effluent verwijderen tot niveaus die aansluiten bij verwachte Europese hergebruiksnormen. In het project zijn holle-vezel nanofiltratiemembranen getest, geselecteerd vanwege hun vermogen om microverontreinigingen effectief te verwijderen met relatief laag energie- en chemicaliënverbruik.

North Water en de projectpartners testten deze membranen op locatie bij de rioolwaterzuiveringsinstallatie Garmerwolde. CEW was verantwoordelijk voor procesanalyse en toegepast onderzoek, WLN verzorgde onafhankelijke waterkwaliteitsanalyses volgens erkende meetprotocollen, en het waterschap faciliteerde de inpassing in de bestaande zuiveringsinfrastructuur. Prestatie-indicatoren waren onder meer verwijderingsrendementen, energiegebruik en operationele stabiliteit.

Implementatie en beproeving
Het project is gedurende ongeveer drie jaar uitgevoerd bij de RWZI Garmerwolde. Geavanceerde filtratie-eenheden zijn achter de conventionele zuivering geplaatst. De uitvoering bestond uit nulmetingen, pilotbedrijf, optimalisatie van bedrijfsparameters en langdurige monitoring van de waterkwaliteit. Daarbij is ook gekeken naar de inpassing in bestaande lozings- en aanvoersystemen.

Toepassingen en use cases
De beoogde toepassing is de levering van niet-drinkbaar proceswater aan industrieën die traditioneel afhankelijk zijn van kanaal- of zoetwateronttrekking. Door gezuiverd effluent op te werken tot industriewater kan de druk op zoetwaterbronnen worden verminderd en wordt de uitstoot van microverontreinigingen naar oppervlaktewater beperkt.

Resultaten en verwachte impact
De testresultaten laten zien dat de toegepaste technologie farmaceutische reststoffen kan reduceren tot onder de verwachte Europese grenswaarden voor 2045. Daarmee voldoet het behandelde effluent technisch aan de voorwaarden voor hergebruik als industriewater, eventueel na aanvullende nabehandeling. Dit draagt bij aan betere bescherming van kwetsbare ecosystemen, zoals de Waddenzee, en biedt industrie een alternatieve, circulaire waterbron.

Vervolgstappen richten zich op opschaling, economische haalbaarheid en de infrastructuurinvesteringen die nodig zijn voor grootschalige toepassing. De huidige resultaten wijzen erop dat circulair hergebruik van gemeentelijk afvalwater kan leiden tot meetbare vermindering van zoetwateronttrekking en een lagere milieu-impact voor regionale industrie.

www.wateralliance.nl